‘Van Gaal heeft geen gat achter gelaten maar een heus sinkhole’

Het vertrek van oud-bondscoach Louis van Gaal bij de KNVB laat zich drie maanden na zijn vertrek voelen door de magere prestaties van het Nederlands elftal. Het afscheid van de flamboyante oefenmeester heeft echter een veel diepere impact dan alleen de prestaties van Oranje.

Toch zijn het de prestaties die het gemis van Van Gaal bij Oranje het meest doen voelen. Schrijnend voorbeeld hiervoor is dat de huidige bondscoach, Guus Hiddink, ondertussen na drie officiële wedstrijden al net zoveel wedstrijden met Oranje verloor als de huidige trainer van Manchester United. Bovendien staat Oranje onder leiding van Hiddink op een desastreuze plek in de EK kwalificatie.

En dat terwijl Nederland zich vlekkeloos plaatste voor het afgelopen WK in Brazilië. Na het dramatische EK 2012 van het Nederlands elftal gooide Van Gaal het roer flink om bij Oranje en voerde hij, kenmerkend voor Van Gaal, rigoureuze verjongingen toe. Jonge en onervaren verdedigers als Stefan de Vrij en Bruno Martins Indi kregen van Van Gaal het vertrouwen en betaalden dat dubbel en dwars terug. Herinneren we ons bijvoorbeeld nog het juichen van Martins Indi waarbij hij een kreupele Van Gaal omver kegelde? Dat was typerend voor het leiderschap van Van Gaal.

Modale voetballers

Met terugwerkende kracht is nu zichtbaar dat Van Gaal van modale voetballers absolute sterkhouders maakte. Martins Indi en De Vrij floreerden in Brazilië in de verdediging van Van Gaal, terwijl Ron Vlaar zijn bijnaam Ron Beton meer dan eer aan deed. Als de jonge Ajacied Joël Veltman moest spelen of Augsburg rechtsback Paul Verhaegh, zakte Oranje nog steeds niet door de ondergrens maar presteerde het nog steeds boven zijn kunnen. En zelfs de keepers konden onder Van Gaal zonder enige moeite elkaar vervangen.

Ook op het middenveld steeg ieder individu boven zichzelf uit onder Van Gaal. Want zeg nou eerlijk, Leroy Fer, Jonathan de Guzman, Jordy Clasie en Georginio Wijnaldum zijn begenadigde voetballers, maar zeker nog geen wereldtop. Onder Van Gaal maakte dat niets uit, de spelers stegen ver boven zichzelf uit. Jeremain Lens was voorin één van de topscorers van Oranje terwijl Memphis Depay definitief doorbrak onder de vleugels van Van Gaal. Zelfs Ruben Schaken kon onder Van Gaal goed mee met het Nederlands elftal. Het is het vertrouwen dat Van Gaal in zijn spelers én in zijn systeem gaf, waardoor spelers de mogelijkheid kregen zich te etaleren.

Jong Oranje

Omdat bijna geen één speler onmisbaar was in het Nederlands elftal van de Tulpengeneraal, kon Van Gaal het zich ook veroorloven om grote talenten te sparen voor het Nederlands elftal en mee te laten doen met Jong Oranje. In de visie van Van Gaal was Jong Oranje namelijk bijna net zo belangrijk als het grote Oranje en was deelname aan het jeugd EK 2015 in Tsjechië voor Jong Oranje een absolute must. Van Gaal schroomde dan ook niet om jonge spelers af te staan aan toenmalig Jong Oranje-coach Albert Stuivenberg, die niet geheel verrassend in het kielzog van Van Gaal meetrok naar Manchester United. Het effect van het afstaan van spelers: Jong Oranje stond glansrijk bovenaan in de EK kwalificatiepoule.

Sinds het vertrek van Van Gaal is het Nederlands elftal meer dan zoekende. De spelers voelen niet meer het vertrouwen en ’topspelers onder Van Gaal’ als De Vrij, Martins Indi en Lens (waarvan de eerste twee toptransfers maakten naar het buitenland) blijken toch niet zo goed als dat we dachten dat ze waren. Lens hebben we de afgelopen twee kwalificatiewedstrijden nauwelijks gezien terwijl Martins Indi zich tegen Kazachstan kinderlijk eenvoudig in de luren liet leggen door een Kazach.

Het betekent dat Hiddink alle zeilen bij moet zetten om het Nederlands elftal niet te laten zinken in de storm waarin het terecht gekomen is. De keuzeheer zei al dat Oranje Robben is en typeert daarmee zijn individualistische insteek die haaks staat op het teamproces dat Van Gaal in gang heeft gezet. Omdat Hiddink hoopt op de ingevingen van individualisten kan de bondscoach het zich niet permitteren om toptalenten als Depay (nu geblesseerd, maar in september bij Oranje) maar ook Davy Klaassen en Quincy Promes niet op te roepen voor het Nederlands elftal.

Dat bleek de doodsteek te zijn voor Jong Oranje. Waar Van Gaal er alles aan deed om Jong Oranje zich te laten plaatsen voor het EK in Tsjechië, zo snel is dat werk onder Hiddink en de nieuwe Jong Oranje bondscoach Adrie Koster tenietgedaan. Jong Oranje verloor al zijn drie (thuis)wedstrijden onder de Koster tegen Georgië (!), Slowakije (!) en het sterke Portugal, waar Jong Oranje tegen moest spelen door de eerder genoemde verliespartijen. En dat terwijl speelgerechtigde spelers voor Jong Oranje als Davy Klaassen, Joël Veltman, Jeffrey Bruma, Quincy Promes en eerder Memphis Depay op de bank verpieterden bij het Nederlands elftal. Juist voor deze spelers was het jeugd EK, waarvoor plaatsing nu schier-onmogelijk is, een uitstekende ervaring geweest.

Gapend gat

Waar Van Gaal oog had voor de hele organisatie bij de KNVB, zo lijkt Hiddink alleen oog te hebben voor het Nederlands elftal en te hopen op de ingevingen van een aantal individuen, die tot nu toe nog niet thuis geven onder de nieuwe bondscoach. Typerend hiervoor was dat alle teams van de KNVB begin september hun wedstrijden verloren. Oranje onder 17, onder 18, onder 19, het Beloftenelftal, Jong Oranje én het Nederlands elftal speelden dramatische wedstrijden in september en dat is er op een paar uitzonderingen na in oktober niet beter op geworden, daar kunnen we het met zijn allen wel over eens zijn. Volgens mij zou dat onder Van Gaal nooit gebeurd zijn. De oefenmeester heeft bij Oranje geen gapend gat achter gelaten, maar een heus sinkhole.  (Foto: ING Nederland, Wiki Commons)

Praat Mee!